12 Haziran 2010 Cumartesi

Diyabette Beslenme

Diyabet, kan şekerinin kullanımını düzenleyen insulin hormonunun eksikliği yada kullanılamaması sonucu ortaya çıkan bir metabolizma hastalığıdır.Genellikle kan şekerinde yükselme, çok su içme, çok idrara çıkma, halsizlik, çabuk yorulma gibi bulgularla ortaya çıkar.Diyabet hastalığının oluşmasında etkili faktörler arasında kalıtım, şişmanlık, gebelik, uzun süreli ilaç kullanımı, enfeksiyonlar, psikolojik ve fizyolojik travmalar sayılabilir.

Diyabet genellikle tip1 diyabet ve tip 2 diyabet olarak 2 şekilde sınıflandırılır.

Tip I diyabet
Sıklıkla çocukluk ve gençlik döneminde rastlanan Tip I diyabettir. Ülkemizdeki diyabet hastalarının yaklaşık % 10’u bu tip şeker hastasıdır. Tip I diyabet tedavisinde insülin kullanmak gerekmektedir. Çünkü insülin hormonu vücutta yeterli derecede yoktur ve dışarıdan alınması gerekmektedir.

Tip II diyabet
Genellikle 40 yaş üstündeki kişilerde görülen diyabettir. Salgılanan insülin hücreler tarafından kullanılamaması veya insülin salgılama seviyesinin düşmesi ile oluşur.

Diyabetin tedavi yöntemleri
• Tıbbı beslenme tedavisi(diyet)
• İlaç(oral antidiyabetikler ve insülin)
• Eğitim
• Fiziksel aktivitedir.


Diyabette tıbbı beslenme tedavisi nasıl olmalıdır ?

• Diyabetli kişilerde alınması gereken günlük enerji miktarı kişiyi ideal kilosunda tutacak ve /veya ideal kiloya indirecek şekilde planlanmlıdır.
• Günlük alınan karbonhidrat miktarı enerjinin % 50-60 kadar olamlıdır.Karbonhidrat seçiminde basit karbonhidratlardan kaçınıp kompleks karbonhidratlar tercih edilmelidir.
• Enerjinin%25-30 yağlardan gelmelidir.Diyabetlilerde kan kolesterol düzeylerinin artması damar komplikasyonlarına neden olacağından günlük kolesterol tüketimi 300 mg aşmamalıdır.
• Diyetteki posa miktarı arttırılmalıdır.
• Öğün sayısı genellikle 3 ana 3 ara öğün şeklinde planlanmalıdır.
• Glisemik indeksi yüksek besinler tercih edilmemelidir,
• Alkol kullanımı sınırlandırılmalıdır.
• Günlük kullanılan ilaçları, tüketilen besinlerin ve yapılan egzersizin birbirini bütünleyici olmasına dikkat edilmelidir.


KALP Ve DAMAR HASTALIKLARINDA BESLENME

Ülkemizde yetişkin bireylerdeki ölüm nedenlerinin ilk sırasında kalp damar hastalıkları bulunmaktadır.Kadınlarda ve düşük sosyo ekonomik grupta daha az görülmekle birlikte dünya nüfüsünün %25 i kalp damar hastalıklarından etkilenmektedir. Kalp damar hastalıklarının oluşum nedenleri arasında, yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği, kalıtımsal yatkınlık, sigara, diyabet, sişmanlık ve hareketsiz yaşam biçimi sayılabilir.Kalp-damar hastalıkları beslenme ve yaşam tarzı değişikliği ile önlenebilen ve iyileştirilebilen bir sağlık sorunudur.
Kalp –damar hastalıklarında dikkat edilmesi gereken noktalar:


Günlük yağ alımınızı sınırlandırın
• Hayvansal besinlerden alınan doymuş yağların dışında ihtiyacımız olan günlük yağ gereksinimimizi, zeytinyağı (yerine fındık yağı) ile birlikte mısırözü yağını ( veya yerine soya veya ayçiçek yağı) eşit oranda karıştırıp yemeklerde ve salatalarda bu yağ karışımını kullanarak karşılayın.
• Besinlerde bulunan ve görünmeyen doymuş yağları azaltmak için et, süt, peynir ve yoğurdu az yağlı tercih edin,
• Pişirme yöntemlerinizde kızartma ve kavurmalardan kaçının,
• Kırmızı eti haftada1-2 kez tercih edin ,
• Tatlı tüketmek istediğinizde ağır hamur tatlıları yerine protein ve kalsiyum içeriği yüksek sütlü tatlıları haftada 1-2 gün tercih edin,

Posalı tüketiminizi arttırın
• Meyve, sebze ve salata tüketiminizi arttırın,
• Beyaz ekmek yerine kepekli , çavdar veya yulaf ekmeği tercih edin,
• Kabukları ile yenebilen meyveleri kabuğuyla birlikte tüketin,
• Meyve suları yerine meyvenin kendisini yiyin,
• Pirinç pilavı yerine bulgur pilavını tercih edin,
• Kuru baklagillere beslenmenizde haftada 2-3 kez yer verin,

Yumurta tüketiminizi haftada 2-3 ile sınırlayın
• Yumurtayı haşlanmış, yağsız tavada omlet veya bol sebzeli menemen şeklinde yiyebilirsiniz.

Beslenme alışkanlıklarınızı değiştirin
• Günde 3 ana 3 ara öğün olmak üzere toplam 6 öğün azar- azar ve sık beslenin.Böylece vücut çalışma hızınızı artırır kolesterolün dokularda kullanımını arttırırsınız.
• Güne yayarak 8-10 su bardağı suyu mutlaka tüketin
• Alış verişlerinizde etiket okuma alışkanlığı kazanın ve içeriğini bilmediğiniz yiyecekler yerine yağ oranı düşük yiyecekleri tercih ediniz,
• Dışarıda yemek yeme alışkanlığınız var veya çok sık seyahat etmek zorunda iseniz mönüdeki yağ oranı en düşük olan besinleri (salata, ızgara.. .) tercih edin,

İdeal vücut ağırlığınızı koruyun, şişmansanız ideal ağırlığınıza kavuşun
Tuz tüketiminizi azaltın.


Dyt. Hacer Kaya